Zamknięte drzwi

Posłuchaj.

Już jest niedziela wieczór. Niedziela Zesłania Ducha Świętego — pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, koniec długiej drogi liczonej od poranka, kiedy grób okazał się pusty.

Jeśli słuchasz tego po dwudziestej drugiej, prawdopodobnie masz dziś za sobą długi dzień. Może prasujesz, może zmywasz, może leżysz w fotelu i nie chce ci się nic. Dobre miejsce. Nic dziś nie musisz zrobić. Nawet zostać do końca.

Chcę z Tobą posiedzieć przy pięciu krótkich wersach z Jana. Wieczernik po zmartwychwstaniu. Drzwi zamknięte. Jezus stanął pośrodku. Zostawmy słowa na chwilę. Posłuchajmy.

„Wieczorem owego pierwszego dnia tygodnia, tam gdzie przebywali uczniowie, gdy drzwi były zamknięte z obawy przed Żydami, przyszedł Jezus, stanął pośrodku, i rzekł do nich: Pokój wam! A to powiedziawszy, pokazał im ręce i bok. Uradowali się zatem uczniowie ujrzawszy Pana. A Jezus znowu rzekł do nich: Pokój wam! Jak Ojciec Mnie posłał, tak i Ja was posyłam. Po tych słowach tchnął na nich i powiedział im: Weźmijcie Ducha Świętego! Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane." (J 20, 19–23)

Wracam do tego pierwszego zdania. Drzwi były zamknięte z obawy. Nie wiem jak Ty masz z drzwiami w swoim życiu. Ja powiem od razu — od dwudziestu lat nie wszedłem do kościoła.

I nie umiem powiedzieć po prostu — „opuściłem Kościół", bo to nie jest prawda. Nie umiem też powiedzieć — „przestałem wierzyć", bo to też nie jest prawda. Coś między tym. Coś, co najuczciwiej brzmi tak: nie przestałem wierzyć. Po prostu zamknąłem pewne drzwi, bo nie umiałem już przez nie przechodzić bez ciężaru.

Bo Kościół w pewnym momencie stał się dla mnie ciężarem. Nie wrogiem. To bym chyba potrafił jakoś rozegrać. Coś jasnego, coś, przeciw czemu można się postawić. Ciężar jest gorszy. Ciężar nie ma twarzy. Po prostu zaczyna ciążyć i jednego dnia łapiesz się na tym, że już od miesiąca nie weszło ci do głowy, żeby pójść w niedzielę. Potem od pół roku. Potem od dwudziestu lat.

Bo to, że ktoś nie chodzi — nie znaczy, że odszedł. Może znaczyć, że jest zmęczony. Że niesie coś, czego nie potrafi już dźwignąć. Że na cienkim balansie utrzymuje swoją prywatną wiarę — i wie, że gdyby dodał ciężar instytucji, sam by się załamał.

I to nie jest pochwała opuszczania. Nie mówię ani „dobrze że nie chodzisz", ani „powinieneś wrócić". Mówię tylko — jeśli zamknąłeś drzwi z ciężaru, to ten ciężar jest prawdziwy. Czasem to po prostu zmęczenie człowieka, który niesie więcej niż mu się wydaje.

Drzwi w wieczerniku też były zamknięte. Też z czegoś — „z obawy", jak pisze Jan. Apostołowie nie stracili wiary. Bali się ciężaru. Tego, co przyniesie poranek. Pytań, na które nie mieli jeszcze odpowiedzi.

A Jezus — i to jest dziwne — Jezus nie zapukał. Nie czekał aż otworzą. Nie powiedział — „otwórzcie, to ja". Po prostu stanął pośrodku. Mówię o tym po cichu, bo to ważna rzecz: drzwi nigdy nie były warunkiem tego, czy On może wejść.

I tu wracam do siebie. Bo widzisz — wiara nigdy we mnie nie umarła. Ciągle rozmowy z własnym sumieniem. Ciągle pytania czy to ma sens. Ciągle te momenty, kiedy się modlę bez słów — w samochodzie, przed snem, kiedy ktoś z bliskich jest chory.

Nie wiem czy Ty masz coś takiego. Jeśli tak — to wiesz o czym mówię. Tej cichej wewnętrznej rozmowy, której nikt nie widzi. Której nie liczą żadne statystyki. Która nie pasuje do żadnego z dwóch obozów — praktykujący czy niepraktykujący. Bo ja jestem niepraktykujący. A jednocześnie rozmawiam.

I myślę sobie czasem — może to jest najgłębsze, co odkryłem przez te dwadzieścia lat. We mnie wiara nie zniknęła tylko dlatego, że przestałem chodzić. Coś dalej żyje. Nie wiem czy umiałbym to nazwać. Może rozmowa. Może tęsknota. Może po prostu uparte pytanie, które wraca.

To nie jest pocieszenie. To nie jest „nie martw się że nie chodzisz, ważne że wierzysz w sercu". Bo to byłoby tanie. To byłoby zbyt łatwe. Nie chcę dawać Ci taniej ulgi.

Chcę tylko nazwać coś, co być może czujesz, a nie nazywasz głośno. Że za zamkniętymi drzwiami też się żyje. Że za zamkniętymi drzwiami też się modli. Że ta rozmowa z sumieniem, która ciągnie się u Ciebie miesiącami albo latami — „czy to ma sens?", „czy ja jeszcze wierzę?", „a może po prostu się oszukuję?" — to jest właśnie wiara. To jest jej najgłośniejszy dźwięk. Cichy. Trudny. Ale autentyczny.

I wracam do Ewangelii. Bo zauważyłem coś jeszcze. „Pokój wam" — Jezus mówi to dwa razy. Raz, jak wchodzi. Drugi raz, po pokazaniu ran. Mógł powiedzieć raz. Mógł poczekać, aż się uspokoją. Ale nie. Powtarza.

I myślę — może to dla mnie. Może dla Ciebie. Może dla wszystkich, którzy słuchają i pierwsze „pokój wam" przeleciało jak każde inne zdanie. Powtarza. Bo wie, że za pierwszym razem byliśmy w szoku — albo w zmęczeniu, albo w lęku, albo w pytaniach na które nie mamy odpowiedzi. Drugi raz jest dla tych, którzy nie złapali za pierwszym.

Zatrzymam się jeszcze na chwilę przy czymś osobistym. Bo wiesz — jest taka pułapka, w którą czasem wpadam. Wracam wspomnieniami do dzieciństwa. Do tych dni, które już nie wrócą. Sentymentalna podróż. Stan dziwnej błogości. Wszystko było wtedy prostsze. Świat uporządkowany. Dobro było dobrem, zło było złem, święci byli święci.

I wiesz co — chciałbym Ci powiedzieć, że to jest dobre, że tam można wracać. Że to dom. Ale wiem, że nie jest. I myślę, że Ty też wiesz. Wracam czasem do dzieciństwa. Wiem, że to nie tam mam wracać. Liczy się tu i teraz.

Bo tamten obraz Boga — z dni, których już nie ma — był wąski. Bezpieczny, ale wąski. To Bóg z różańca u babci. Bóg z prostych pewności. Bóg, którego się nie pyta. A ten Bóg, którego dziś szukam — między zmęczeniem, między pytaniami, między zamkniętymi drzwiami — jest szerszy. Jest większy niż tamten. Jest taki, który wchodzi mimo zamków.

I to jest dla mnie odkrycie ostatnich lat. Że tęsknota za dzieciństwem nie jest tęsknotą za Bogiem. To jest tęsknota za prostotą. Za pewnością. Za tym, że ktoś dorosły wszystko poukłada za mnie. A wiara dorosłego człowieka to nie jest powrót do tej prostoty. To jest coś po niej. Coś, co bierze wszystkie pytania ze sobą. Coś, co przychodzi przez zamknięte drzwi, a nie przez otwartą bramę dzieciństwa.

I wracam ostatni raz do Ewangelii. Krótko. „Po tych słowach tchnął na nich." To jest najbardziej cielesny gest w tej całej scenie. Najbardziej intymny. Mógł powiedzieć — „Otrzymajcie Ducha Świętego". To by wystarczyło. Ale on tchnął.

Oddech. Coś co ledwo widać. Coś co nie ma kształtu, nie ma słów, nie ma instrukcji. Po prostu — „weźcie to we mnie, oddychając". I myślę — może tak właśnie wraca do nas to, co najważniejsze. Nie przez wykład. Nie przez pouczenie. Tylko przez moment, w którym ktoś tchnie obok nas. Słowo bliskiej osoby, którego się nie spodziewałeś. Melodia, która zatrzymała Cię w drodze. Sen. Myśl, która przyszła pod prysznicem.

Cała ta scena — drzwi zamknięte, Jezus mimo, „pokój wam" dwa razy, tchnięcie — to seria momentów, w których coś wchodzi tam, gdzie nie powinno mieć wstępu. Mimo. Nie przez. Mimo.

I tu Cię zostawiam. Z jednym pytaniem. Które drzwi trzymasz dziś zamknięte — nie dlatego, że nie wierzysz, ale dlatego, że jesteś zmęczony?

Nie musisz dziś odpowiadać. Nie musisz nic z tym robić. Możesz po prostu — zauważyć. Że są takie drzwi. Że nie są winą. Że są ciężarem, który niesiesz dłużej niż sam wiedziałeś. I że klucz wciąż masz. Po Twojej stronie. Nie zgubiłeś go.

To wystarczy na dziś. Bez pośpiechu. Marek.